Categorie: Algemeen nieuws

Datum: 10 maart 2026

Bron: Nibud

Werken levert doorgaans meer bestedingsruimte op. Maar de kosten van reizen, kinderopvang, werkkleding en maaltijden kunnen de netto-opbrengst flink verlagen – zeker bij kleine contracten en als vergoedingen ontbreken. Met het Nibud onderzoek De kosten van werken (2026) en de vernieuwde Uitkeringnaarwerk‑berekenaar laten we zien welke belemmeringen er kunnen zijn om vanuit een uitkering aan het werk te gaan en wat de financiële gevolgen van zo’n stap zijn.

Belangrijkste inzichten

• Aan het werk gaan vergroot bijna altijd je inkomen, maar bijkomende kosten kunnen de vooruitgang in bestedingsruimte (sterk) drukken. Dit geldt vooral bij kleine banen, grotere reisafstanden en ontbrekende vergoedingen.
• Reiskosten en kinderopvang zijn de grootste kostenposten. Afhankelijk van vergoeding lopen die uiteen van € 0 tot ongeveer € 225 per maand voor reizen en € 0 tot meer dan € 1.000 per maand voor kinderopvang.
• In sectoren met lagere lonen of zonder brede cao‑afspraken, zoals horeca en schoonmaak, is de kans groter dat werknemers vaker zelf voor vervoer, kleding en maaltijden betalen. Bij kleinere werkgevers is de ruimte voor vergoedingen doorgaans beperkter dan bij grotere werkgevers.
• Als we kijken naar de bestedingsruimte van huishoudens, dan lijken de extra inkomsten van werken in de meeste gevallen op te wegen tegen de kosten ervan. Bij hele kleine baantjes in combinatie met grotere reisafstanden en onvoldoende vergoedingen vanuit de werkgever is dat niet zo.
• We zien reële risico’s voor huishoudens met lagere inkomens wanneer onkosten on(der)vergoed blijven. Dit kan de stap naar werk ontmoedigen.

Drempels verlagen

Nibud-onderzoeker Jasja Bos: ‘Ons onderzoek laat zien dat onvermijdbare kosten die met het werk samenhangen zwaar kunnen drukken op de bestedingsruimte van mensen die gaan werken. In sommige sectoren zijn geen brede cao‑afspraken over alle relevante onkosten. Het zijn juist werknemers met lagere lonen die dan voor hogere kosten komen te staan.’

Voor beleidsmakers en werkgevers ligt hier een duidelijke kans om drempels te verlagen: maak vergoedingen duidelijker en completer en ondersteun bij reis‑, kinderopvang-, en thuiswerkkosten.

De vernieuwde Uitkeringnaarwerk‑berekenaar kan helpen om het inkomensplaatje van de stap naar werk te verduidelijken. Met deze tool krijgen mensen inzicht in hoeveel zij erop vooruitgaan als zij gaan werken. Niet iedereen zal de tool zelfstandig kunnen invullen. We raden aan om de tool samen met een expert in te vullen en hierover in gesprek te gaan, en in dat gesprek ook stil te staan bij de kosten van werk.